GR EN
Η σημασία της εκπαίδευσης στον διαβήτη τύπου 1

Η σημασία της εκπαίδευσης στον διαβήτη τύπου 1

Ο ρόλος του γονέα στη διαχείριση της νόσου

 

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική νόσος, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει καταστεί μια σύγχρονη μάστιγα με μεγάλη επιδημική τάση ανάπτυξης σε πολλές χώρες, λόγω του δυτικού τρόπου ζωής.

Πρόκειται για μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από υψηλές τιμές γλυκόζης στο αίμα – το απλό σάκχαρο που δίνει ενέργεια στα κύτταρα – και αναπτύσσεται όταν ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί αποτελεσματικά την ινσουλίνη, μια ορμόνη που βοηθά στην απομάκρυνση του πλεονάσματος γλυκόζης από το αίμα.1

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 8% – 9% του πληθυσμού πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό 3% – 4% που δεν γνωρίζει ότι νοσεί από αυτήν. Υπολογίζεται επίσης ότι κάθε χρόνο προστίθενται 500 παιδιά κάτω των 16 ετών στα νέα περιστατικά της χώρας μας.2

Στα παιδιά επί το πλείστον εμφανίζεται ο διαβήτης τύπου 1, ο οποίος παρουσιάζεται όταν το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση ειδικά του συγκεκριμένου τύπου χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς περιλαμβάνει αυστηρά μέτρα διαχείρισης αλλά και την αλλαγή του τρόπου ζωής σε πιο υγιείς συνήθειες.

Σύμφωνα με έρευνες έχει διαπιστωθεί ότι οι έφηβοι και τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 έχουν μεγαλύτερο πρόβλημα να μείνουν προσκολλημένοι στη θεραπευτική αγωγή, εάν οι γονείς τους γίνουν πολύ ελαστικοί όσον αφορά την παρακολούθηση της θεραπείας τους ή εάν η σχέση μητέρας-παιδιού δεν είναι δυνατή.3

Οι ειδικοί όμως προειδοποιούν ότι η μη τήρηση των ιατρικών οδηγιών αυξάνει τον κίνδυνο τύφλωσης, νεφρικής ανεπάρκειας και καρδιοπάθειας .

Μετά τη διάγνωση

Το πρόβλημα με τη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη, τόσο από τον ασθενή όσο και από τον γονέα, είναι ότι χρειάζεται η επαρκής κατανόηση της νόσου προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Και οι δύο πλευρές έρχονται αντιμέτωπες με μία κατάσταση που τους αλλάζει τον τρόπο ζωής, ενώ ειδικά από τη στιγμή της ανακοίνωσης ότι το παιδί πάσχει από διαβήτη τύπου 1, οι γονείς βιώνουν μια έντονη συναισθηματική αλλαγή και μεγάλη ανησυχία για το μέλλον του παιδιού τους.

Το ψυχολογικό αυτό σοκ από τη διάγνωση δημιουργεί ανασφάλειες. Οι γονείς συγκρατούν ελάχιστες από τις οδηγίες και τις συμβουλές που δίνουν οι γιατροί για τη διαχείριση της νόσου. Αποτέλεσμα αυτού είναι μετά την έξοδο από το νοσοκομείο η συχνή και πολλές φορές άσκοπη επικοινωνία λόγω ανασφάλειας για χρηστικές λεπτομέρειες με τον γιατρό, που κάποιες φορές δεν είναι δυνατή ή και αν γίνει παίρνει σημαντικό και χρήσιμο χρόνο από τον ίδιο.4

Υποστήριξη

Η εφαρμογή ενός ειδικού προγράμματος υγείας και συμμόρφωσης στις ιατρικές συμβουλές αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βήματα για τη μακροχρόνια βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ένα πρόγραμμα δηλαδή που θα προωθήσει την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των γονέων και παιδιών με τους επαγγελματίες υγείας και θα βοηθήσει στην κοινή λήψη αποφάσεων και δράσεων με στόχο την καλύτερη συμμόρφωση και εκπαίδευση.

Με την εκπαίδευση των γονέων και των εφήβων η διαχείριση της νόσου γίνεται ευκολότερη διότι τους διδάσκει πως να διαχειριστούν τη νόσο. Μαθαίνουν και κατανοούν την ευθύνη πως να φροντίζουν τα παιδιά τους ή τον εαυτόν τους, έτσι ώστε να αποφεύγουν τυχόν προβλήματα, με στόχο τη σωστή ρύθμιση του διαβήτη και τη σαφή βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Πρόγραμμα

Στην Aid Plus Care, μέσα από την πολύχρονη εμπειρία μας στον τομέα της υγείας και πολύ περισσότερο με την ενασχόληση μας με το σακχαρώδη διαβήτη, σε συνεργασία με τη Novo Nordisk αποφασίσαμε να αναλάβουμε μια πρωτοβουλία – δράση με κοινωνικές προεκτάσεις που αφορά την ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα των παιδιών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1.

Το πρόγραμμα ονομάζεται «For a Better Future» και συμπεριλαμβάνεται στο σύνολο των προγραμμάτων που έρχονται να καλύψουν με πρακτικές οδηγίες και σχετική ενημέρωση μια σειρά ερωτημάτων και αποριών που γεννιούνται στους γονείς των παιδιών με διαβήτη.

Στις σύγχρονες κοινωνίες και ιδιαίτερα για τα χρόνια νοσήματα, ο ρόλος του νοσηλευτή αποκτά ουσιαστικό ρόλο στην εκπαίδευση. Για αυτό λοιπόν στα πλαίσια του προγράμματος εξειδικευμένοι νοσηλευτές εκπαιδεύουν τους γονείς να κατανοήσουν τη νόσο, έτσι ώστε να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια στο παιδί τους.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο κατ’ οίκον επισκέψεις του εκπαιδευμένου νοσηλευτή στην οικογένεια, όπου μέσα από έναν συμφωνημένο χάρτη συζήτησης καθοδηγεί τους γονείς στη διαχείριση της νόσου.

Περιλαμβάνει επίσης τηλεφωνική ψυχολογική υποστήριξη στους γονείς σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, διατροφικές οδηγίες από ειδικούς διατροφολόγους, καθώς και υποστηρικτική τηλεφωνική γραμμή για την επίλυση αποριών ή για χρηστικές πληροφορίες.

Η λογική του προγράμματος είναι ότι «καλύτερα εκπαιδευμένοι γονείς και καλύτερα εκπαιδευμένα παιδιά μπορούν μακροχρόνια να εξελιχθούν σε συνειδητοποιημένους ενήλικες με σωστή ρύθμιση, μειωμένες επιπλοκές και καλύτερη ποιότητα ζωής».

Φώτης Καλλιάνης, Sales & Marketing Manager, Aid Plus Care

 

Παραπομπές
  • 1. International Diabetes Federation, About Diabetes, www.idf.org.
  • 2. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, Καμπάνια Ενημέρωσης για τον Διαβήτη: «Αλλάζω Τρόπο Ζωής: Τρώω Υγιεινά, Αθλούμαι Τακτικά», www.ede.gr.
  • 3. Journal of Pediatric Psychology, «The Relation Between Family Factors and Metabolic Control: The Role of Diabetes Adherence», 31(2) pp. 174–183, 2006 doi:10.1093/jpepsy/jsj004, Advance Access publication March 3, 2005, http://jpepsy.oxfordjournals.org.
  • 4. Making Every Young Person with Diabetes Matter, NHS, Report of the Children and Young People with Diabetes Working Group, www.diabetes.org.uk.